Gia công thực phẩm chức năng: nhà máy GMP, hồ sơ công bố và nhãn

Gia công thực phẩm chức năng nhìn từ ngoài vào khá giống gia công thực phẩm thông thường: có công thức, có nhà máy, có hộp in tên mình. Nhưng khi bắt tay làm, nhiều chủ thương hiệu mới thấy đây là nhóm hàng khác hẳn, từ loại nhà máy được phép sản xuất, cách làm hồ sơ cho tới từng chữ trên nhãn và trên quảng cáo. Bài này đi qua những điểm khác biệt đó, để anh/chị lên kế hoạch cho đúng ngay từ đầu.

Thực phẩm chức năng trong văn bản pháp luật gọi là gì?

Ngoài chợ ai cũng nói “thực phẩm chức năng”, nhưng trong các văn bản về an toàn thực phẩm, nhóm hàng này được gọi là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Đây là cách gọi sẽ xuất hiện trên hồ sơ, giấy tiếp nhận và nhãn, nên quen với nó từ sớm.

Nếu sản phẩm của anh/chị thực chất là trà thảo mộc, bột ngũ cốc hay nước uống đóng chai không ghi công dụng gì đặc biệt, có thể nó chỉ là thực phẩm thông thường. Phần đó đã có trong bài gia công thực phẩm: hồ sơ, giấy phép và các bước. Ranh giới giữa hai nhóm phụ thuộc vào thành phần và công dụng anh/chị muốn ghi, nên hỏi kỹ trước khi chốt. Còn sản phẩm ghi công dụng phòng hay chữa bệnh thì không còn là thực phẩm mà là thuốc, thủ tục khác hẳn, xem bài gia công dược phẩm.

Nhà máy gia công thực phẩm chức năng phải đạt GMP

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đáp ứng yêu cầu Thực hành sản xuất tốt (GMP) dành riêng cho nhóm này. Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm thông thường, HACCP hay ISO 22000 là chưa đủ. Đầu năm 2026 Chính phủ có ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP để thay Nghị định 15, nhưng từ tháng 4/2026 nghị định này bị tạm ngưng hiệu lực để chờ Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, nên hiện vẫn áp dụng Nghị định 15/2018. Yêu cầu GMP thì cả hai văn bản đều giữ. Việc đầu tiên khi làm việc với một xưởng là xin giấy chứng nhận GMP thực phẩm bảo vệ sức khỏe còn hiệu lực, xem phạm vi có đúng dạng bào chế mình cần không.

Một nhà máy có dây chuyền viên nang rất tốt chưa chắc đã có dây chuyền đóng ống nước uống. Nếu xưởng nói “dạng đó bên em gửi chỗ khác làm”, anh/chị cần biết chỗ khác đó là ai và đã đạt GMP chưa. Các tiêu chí khác có trong bài cách chọn xưởng gia công.

Dạng bào chế quyết định giá và số lượng tối thiểu

Cùng một công thức có thể làm thành viên nang cứng, viên nang mềm, viên nén, cốm, gói bột hay nước uống đóng ống. Mỗi dạng chạy trên máy khác nhau, dùng tá dược và bao bì khác nhau, nên giá gia công thực phẩm chức năng và số lượng đặt tối thiểu cũng khác. Viên nang cứng và viên nén thường dễ bắt đầu với lô nhỏ. Viên nang mềm hay nước uống đóng ống thì nhiều nhà máy đặt mức tối thiểu cao hơn, chi phí bao bì cũng nhiều hơn.

Chọn dạng nào nên xuất phát từ người dùng: người lớn tuổi ngại nuốt viên to, dân văn phòng thích gói bột pha nhanh. Bao bì in riêng như hộp, vỉ, lọ thường có mức tối thiểu riêng, đôi khi cao hơn cả số viên cần sản xuất. Cách thương lượng phần này có trong bài MOQ là gì.

Đăng ký bản công bố, không được tự công bố

Đây là khác biệt lớn nhất giữa gia công thực phẩm chức năng và gia công bánh kẹo, cà phê. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không thuộc diện tự công bố. Doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) và chỉ được đưa hàng ra thị trường sau khi có giấy tiếp nhận. Thông tin thủ tục có trên trang của Cục An toàn thực phẩm.

Hồ sơ thường gồm bản công bố theo mẫu, phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm còn hạn, bằng chứng khoa học về công dụng của sản phẩm hoặc của thành phần tạo nên công dụng, giấy chứng nhận GMP của cơ sở sản xuất, cùng nhãn dự kiến. Công dụng ghi trên nhãn phải nằm trong phạm vi bằng chứng đã nộp. Nói cách khác, không có tài liệu chứng minh thì không ghi. Danh mục giấy tờ có thể thay đổi theo văn bản sửa đổi, nên kiểm tra quy định hiện hành trước khi chuẩn bị.

Tình huống hay gặp: chủ thương hiệu muốn ghi năm, sáu công dụng trên một hộp cho “dễ bán”, trong khi tài liệu chỉ đủ cho một hai ý. Hồ sơ kiểu đó dễ bị yêu cầu sửa nhiều vòng.

Nhãn và quảng cáo: từng chữ đều phải đúng

Trong gia công thực phẩm chức năng, nhãn là chỗ dễ phải in lại nhất. Ngoài các nội dung bắt buộc như tên sản phẩm, thành phần, hàm lượng, hạn dùng, đơn vị chịu trách nhiệm, nhãn còn phải ghi cụm “Thực phẩm bảo vệ sức khỏe” và dòng chữ: “Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”. Nhãn không được dùng hình ảnh, từ ngữ khiến người mua hiểu nhầm đây là thuốc, và phải khớp bản công bố.

Quảng cáo còn khắt khe hơn. Nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, kể cả trên mạng xã hội hay website, phải được cơ quan có thẩm quyền xác nhận trước khi chạy. Từ ngày 1/7/2026, việc cấp giấy xác nhận này chuyển từ Cục An toàn thực phẩm về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Quảng cáo không được nói sản phẩm chữa được bệnh và phải kèm câu khuyến cáo theo quy định. Chuyện bị nhắc nhở, xử phạt nhiều khi không đến từ sản phẩm mà từ một bài đăng của cộng tác viên viết quá đà, nên cần có quy định cho đội bán hàng ngay từ đầu.

Gia công thực phẩm chức năng mất bao lâu?

Không có con số chung, nhưng nên tính dư dả. Thời gian thường dồn vào ba chỗ: hoàn thiện công thức và làm mẫu, chờ kiểm nghiệm, chờ cơ quan quản lý xem xét hồ sơ, kể cả những lần phải bổ sung. Định ra mắt dịp Tết mà tháng Chín mới bắt đầu tìm xưởng là khá mạo hiểm.

Lời khuyên thực tế: làm song song những việc làm được song song, như thiết kế bao bì trong lúc chờ kiểm nghiệm, nhưng đừng đặt in số lượng lớn khi hồ sơ chưa xong. Khi hỏi giá, nên đề nghị tách riêng phí kiểm nghiệm, phí hồ sơ và bao bì. Với gia công thực phẩm chức năng, làm chậm mà chắc thường đỡ tốn hơn làm vội rồi phải sửa.

Gia công thực phẩm chức năng cùng Inmax Á Châu

Inmax Á Châu kết nối thương hiệu với nhà máy đạt GMP thực phẩm bảo vệ sức khỏe trong mạng lưới đối tác, phù hợp với dạng bào chế anh/chị cần. Chúng tôi theo dõi làm mẫu, sản xuất và hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, bao bì mang thương hiệu riêng. Anh/chị có thể xem trang ngành dược phẩm hoặc gửi mô tả sản phẩm để được tư vấn cụ thể.