CO form E là gì? Điều kiện hưởng thuế ưu đãi và những lỗi hay bị bác

“Bên nhà máy nói làm được CO form E, vậy là yên tâm rồi phải không anh?” Đây là câu nhiều khách hỏi trong lần đầu nhập hàng từ Trung Quốc. Câu trả lời thật là: chưa chắc. Có giấy trong tay mới là một nửa. Nửa còn lại nằm ở chỗ hàng có đủ điều kiện xuất xứ hay không, và tờ giấy đó có khớp với bộ chứng từ đến từng chữ hay không.

CO form E là gì, ai cấp

CO là giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa. CO form E là mẫu dùng cho hàng được hưởng ưu đãi theo Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA). Khi hàng xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam, cơ quan có thẩm quyền phía Trung Quốc cấp CO theo đề nghị của bên xuất khẩu. Thường đó là hải quan Trung Quốc hoặc Hội đồng Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc (CCPIT), tùy nơi bên bán đăng ký.

Bên mua ở Việt Nam không tự xin được form E. Anh/chị chỉ có thể yêu cầu nhà cung cấp làm, rồi nộp cho cơ quan hải quan khi khai báo nhập khẩu. Vì vậy, chuyện CO nên được nói từ lúc đàm phán, không đợi tới khi hàng lên tàu.

Có CO form E thì được lợi gì

Lợi ích chính là thuế. Hàng có CO form E hợp lệ được áp thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo ACFTA, với nhiều dòng hàng thấp hơn đáng kể so với mức thông thường. Tuy vậy, không phải mặt hàng nào cũng được giảm sâu như nhau. Một số dòng nằm trong danh mục nhạy cảm, mức ưu đãi ít hơn. Muốn biết chính xác, phải tra biểu thuế ưu đãi đặc biệt ACFTA đang có hiệu lực theo đúng mã HS của hàng, có thể bắt đầu từ cổng thông tin của Hải quan Việt Nam.

Chênh lệch thuế này đi thẳng vào giá vốn. Với một lô hàng gia công vài container, phần tiết kiệm có thể là một khoản đáng kể so với lợi nhuận của cả lô, nên đáng để làm kỹ ngay từ đầu.

Hàng thế nào mới được cấp form E

Đạt tiêu chí xuất xứ. Hàng phải được coi là có xuất xứ Trung Quốc theo quy tắc của hiệp định: hoặc sản xuất hoàn toàn tại đó, hoặc qua đủ công đoạn chế biến để đạt hàm lượng giá trị khu vực hay chuyển đổi mã số theo quy định cho từng mặt hàng. Một sản phẩm chỉ đóng gói lại ở Trung Quốc từ linh kiện nhập nơi khác thường khó đạt.

Vận chuyển phù hợp. Hàng nên đi thẳng từ Trung Quốc về Việt Nam. Nếu phải chuyển tải hay lưu kho ở nước thứ ba, cần chứng từ cho thấy hàng không bị gia công thêm và vẫn nằm dưới sự giám sát hải quan ở đó. Chi tiết về tiêu chí và cách chứng minh có thể được điều chỉnh, nên kiểm tra quy định hiện hành cho mặt hàng cụ thể.

Những lỗi khiến CO bị bác

Phần lớn rắc rối với CO form E không phải vì hàng sai xuất xứ, mà vì giấy tờ không khớp nhau. Những lỗi gặp nhiều nhất thường rơi vào vài nhóm.

Thông tin không khớp hóa đơn, vận đơn. Tên người bán, người mua, số và ngày hóa đơn, cảng xếp, cảng dỡ, số lượng, trọng lượng lệch so với bộ chứng từ. Mô tả hàng quá chung. Ghi “phụ kiện” hay “đồ gia dụng” trong khi hóa đơn và tờ khai ghi rõ tên hàng. Mã HS lệch. Mã trên CO khác mã trên tờ khai ở cấp 6 số là chuyện hay bị hỏi lại, nên chốt mã trước rồi mới gửi cho nhà cung cấp.

Sai sót hình thức. Thiếu ô tiêu chí xuất xứ, đánh dấu sai ô, chữ ký hay con dấu không rõ, sửa chữa trên bản giấy không đúng cách. Các trường hợp đặc biệt như hóa đơn do bên thứ ba phát hành, hay CO cấp sau ngày xuất hàng, đều có cách thể hiện riêng trên mẫu. Bỏ sót là dễ bị yêu cầu giải trình.

Khi CO không được chấp nhận, lô hàng thường phải chịu thuế suất thông thường hoặc chờ xác minh. Có tình huống được bổ sung, có tình huống không, tùy lỗi và quy định tại thời điểm đó.

Xin bản nháp, soát kỹ rồi mới cho làm bản chính

Cách phòng đơn giản và rẻ nhất: yêu cầu nhà cung cấp gửi bản nháp CO form E trước khi nộp xin cấp bản chính. Anh/chị hoặc đơn vị khai báo đặt bản nháp cạnh hóa đơn, phiếu đóng gói, vận đơn và đối chiếu từng ô. Sửa ở bản nháp mất vài phút. Sửa sau khi đã cấp thì phải xin cấp lại, tốn thêm ngày, có khi lỡ lịch thông quan.

Nên ghi luôn nghĩa vụ cung cấp CO, thời hạn gửi và trách nhiệm khi CO bị bác vào hợp đồng gia công. Danh sách giấy tờ đi kèm có trong bài chứng từ nhập khẩu, CO và CQ.

CO điện tử, form D và các mẫu CO khác

CO điện tử ngày càng phổ biến. Nhiều CO form E hiện có mã hoặc đường dẫn tra cứu để kiểm tra trên hệ thống của cơ quan cấp. Còn nộp bản điện tử hay cần bản giấy gốc thì tùy quy định từng giai đoạn, nên hỏi đơn vị khai báo trước mỗi lô.

So với các mẫu khác, cần nhớ vài điểm:

• Form D: dùng cho hàng có xuất xứ từ các nước ASEAN, theo Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA).
• CO theo RCEP: hàng Trung Quốc cũng có thể dùng, nên so biểu thuế để chọn bên có lợi hơn.
• AK, AJ và các mẫu khác: mỗi hiệp định một mẫu; một số hiệp định cho phép tự chứng nhận xuất xứ.

Trước khi ký đơn mới với nhà máy Trung Quốc, anh/chị đã hỏi họ ba câu chưa: hàng có đạt xuất xứ không, đã làm CO form E cho mặt hàng này bao giờ chưa, và có gửi bản nháp trước không? Ba câu đó lọc được khá nhiều rủi ro. Nếu chưa rõ khác biệt giữa đi hàng chính thức và gom hàng, xem thêm bài nhập khẩu chính ngạch.

Đặt gia công ở Trung Quốc qua Inmax Á Châu

Với các đơn gia công tại nhà máy đối tác ở Trung Quốc, Inmax Á Châu đưa yêu cầu CO vào ngay từ lúc chọn xưởng, xin bản nháp và cùng đơn vị khai báo đối chiếu trước khi nhà máy làm bản chính. Anh/chị có mặt hàng cần nhập, cứ liên hệ với chúng tôi để trao đổi cụ thể.