AQL là gì? Cách kiểm hàng gia công theo lô mà không phải mở từng thùng

AQL là gì, và vì sao bên mua hàng nào làm việc với nhà máy một thời gian cũng sẽ nghe tới? Lý do đơn giản: không ai mở được cả nghìn thùng hàng để kiểm từng chiếc. AQL là cách để kiểm một phần nhỏ của lô hàng mà vẫn có căn cứ rõ ràng để nhận hay trả lô. Bài này giải thích AQL theo cách dễ hiểu, kèm một ví dụ có số liệu cụ thể để anh/chị áp dụng được ngay.

AQL là gì, nói cho dễ hiểu

AQL (Acceptance Quality Limit) là mức chất lượng chấp nhận được, hiểu nôm na là tỉ lệ lỗi tối đa mà hai bên đồng ý chấp nhận cho một lô hàng. Người kiểm hàng lấy ngẫu nhiên một số mẫu theo bảng tra, đếm số sản phẩm lỗi, rồi so với con số cho phép. Ít lỗi hơn mức cho phép thì nhận lô, nhiều hơn thì từ chối hoặc yêu cầu xử lý.

Bảng tra được dùng phổ biến nhất là tiêu chuẩn ISO 2859-1 (Việt Nam có tiêu chuẩn tương đương là TCVN 7790-1). Nhờ dùng chung một bảng, bên mua và nhà máy không phải tranh cãi “kiểm bao nhiêu là đủ”. Vậy nên nếu có ai hỏi AQL là gì, câu trả lời ngắn nhất là: một cách kiểm mẫu mà cả hai bên cùng công nhận.

Ba nhóm lỗi và mức AQL thường dùng

AQL không áp một con số cho mọi loại lỗi. Lỗi được chia làm ba nhóm, mỗi nhóm một mức khác nhau:

Lỗi nghiêm trọng là lỗi có thể gây nguy hiểm cho người dùng hoặc vi phạm quy định, ví dụ cạnh sắc, rò điện, sai thành phần so với hồ sơ công bố. Với nhóm này, mức thường dùng là 0, tức phát hiện một chiếc cũng không nhận lô. Lỗi nặng là lỗi khiến sản phẩm không dùng được như mong đợi hoặc khách nhìn là muốn trả, như hỏng chức năng, sai màu rõ rệt, in sai logo. Mức hay dùng là AQL 2.5. Lỗi nhẹ là lỗi nhỏ về ngoại quan, như vết xước khó thấy, chỉ thừa, tem dán hơi lệch. Mức hay dùng là AQL 4.0.

Đây là mức phổ biến cho hàng tiêu dùng. Hàng cao cấp hoặc thiết bị liên quan sức khỏe thường được đặt mức chặt hơn. Quan trọng nhất là hai bên thống nhất bằng văn bản trước khi sản xuất.

Một ví dụ cụ thể: lô 3.000 sản phẩm

Giả sử anh/chị nhận một lô 3.000 sản phẩm, kiểm ở mức thông thường (mức II, mức mặc định trong bảng tra). Theo ISO 2859-1, lô từ 1.201 đến 3.200 sản phẩm ứng với cỡ mẫu 125. Người kiểm sẽ lấy ngẫu nhiên 125 sản phẩm từ nhiều thùng khác nhau, không lấy dồn ở một thùng.

Với lỗi nặng ở AQL 2.5, lô được nhận nếu có tối đa 7 sản phẩm lỗi nặng trong 125 mẫu, từ 8 trở lên thì không đạt. Với lỗi nhẹ ở AQL 4.0, ngưỡng là tối đa 10 lỗi, từ 11 là không đạt. Lỗi nghiêm trọng thì không cho phép chiếc nào.

Nghe có vẻ nhiều số, nhưng khi đã hiểu AQL là gì và tra bảng vài lần, mỗi lần kiểm chỉ mất vài phút để xác định cỡ mẫu. Điều đáng giá là cả hai bên đều nhìn vào cùng một kết quả, không ai phải đoán.

Kiểm lúc nào thì hiệu quả nhất?

Biết AQL là gì mới là một nửa, nửa còn lại là kiểm vào lúc nào. Nhiều người chỉ kiểm khi hàng đã về kho, lúc đó phát hiện lỗi thì việc xử lý rất mất thời gian. Có ba thời điểm nên cân nhắc. Trong lúc sản xuất, khi khoảng một phần ba lô đã làm xong, để phát hiện lỗi sớm và sửa ngay trên chuyền. Trước khi đóng hàng xuất đi, khi hàng đã hoàn thiện gần hết, đây là lần kiểm quan trọng nhất. Khi hàng về kho, chủ yếu để kiểm hư hỏng do vận chuyển và đối chiếu số lượng.

Những điều nên ghi vào hợp đồng

Để AQL thật sự có tác dụng, hợp đồng nên ghi: mẫu chuẩn để đối chiếu, danh sách lỗi theo từng nhóm, mức AQL cho từng nhóm, ai là người kiểm, kiểm ở đâu, và lô không đạt thì xử lý ra sao (làm lại, phân loại lại hay giảm giá). Bài hợp đồng gia công có danh sách các điều khoản nên có, anh/chị có thể dùng luôn làm khung.

Một mẹo nhỏ: chụp ảnh từng loại lỗi trên mẫu thử và đính kèm vào hợp đồng. Nhìn ảnh rõ ràng hơn nhiều so với đọc mô tả “vết xước không quá 2 mm”.

Inmax Á Châu kiểm hàng thế nào?

Với mỗi đơn gia công, Inmax Á Châu thống nhất mẫu chuẩn và mức chấp nhận lỗi với doanh nghiệp ngay từ bước duyệt mẫu. Hàng được lấy mẫu kiểm theo lô tại xưởng và tại kho, mỗi chuyến hàng có phiếu kiểm chất lượng đi kèm. Lô không đạt được xử lý theo chính sách bảo hành, đổi trả. Xem thêm quy trình gia công OEM hoặc liên hệ để trao đổi về tiêu chuẩn kiểm hàng cho sản phẩm của anh/chị.