Tấm pin năng lượng mặt trời: đọc datasheet, chọn loại cell và kiểm hàng

“Cùng ghi 580W, sao bên này rẻ hơn bên kia thấy rõ?” Đây là câu hay gặp nhất khi đơn vị lắp đặt so báo giá tấm pin năng lượng mặt trời. Câu trả lời hiếm khi nằm ở số watt, mà ở loại cell, vài dòng nhỏ trong datasheet, cách nhà máy kiểm từng tấm và chuyện ai bảo hành suốt hai, ba chục năm. Bài này dành cho ai muốn nhập hoặc đặt tấm pin mang thương hiệu riêng.

Mono PERC, TOPCon, HJT khác nhau ở đâu

Cả ba đều là pin silic đơn tinh thể, khác ở cấu trúc cell. Mono PERC dùng silic loại p, giá dễ chịu nhưng đang nhường chỗ dần. TOPCon dùng silic loại n với một lớp ô-xít rất mỏng ở mặt sau, hiệu suất cao hơn, suy giảm năm đầu thấp hơn và đang phổ biến nhất trên báo giá. HJT (dị thể) chịu nóng tốt, nhưng ít nhà máy làm hơn và giá thường nhích lên.

Ở Việt Nam, nên để ý khả năng chịu nóng: giữa trưa, mặt tấm pin năng lượng mặt trời có thể nóng hơn không khí vài chục độ, và mỗi độ tăng thêm là công suất tụt một chút. Loại nào tụt ít hơn thì mùa nắng cho nhiều điện hơn, dù nhãn ghi cùng số watt.

Half-cut và hai mặt kính: hai chữ hay bị hiểu lẫn

Half-cut là mỗi cell được cắt đôi, dòng qua mỗi nửa nhỏ đi nên tổn hao giảm, bị bóng cây che một góc vẫn làm việc khá hơn. Gần như mọi tấm công suất lớn hiện nay đều vậy, nên không còn là điểm cộng riêng.

Hai mặt kính và bifacial (hai mặt hấp thụ ánh sáng) liên quan nhưng không trùng nhau: tấm bifacial có thể dùng tấm nền trong suốt thay cho kính sau. Tấm hai mặt kính bền ẩm hơn nhưng nặng hơn. Phần điện mặt sau chỉ đáng kể khi lắp cao trên nền sáng màu; lắp sát mái tôn sẫm thì đừng tính nó vào sản lượng khi chào khách.

Đọc datasheet tấm pin năng lượng mặt trời: bốn dòng đáng xem

Pmax là công suất đỉnh ở điều kiện chuẩn STC (bức xạ 1.000 W/m², cell 25°C). Ngoài trời hiếm khi được như vậy, nên xem thêm cột NMOT hoặc NOCT. Hiệu suất tấm cho biết mỗi mét vuông mái ra bao nhiêu điện, quan trọng khi mái nhỏ.

Hệ số nhiệt của Pmax, ghi dạng âm theo %/°C, là dòng hay bị bỏ qua nhất. Số càng gần 0, tấm càng ít mất công suất khi nóng: datasheet hay ghi quanh -0,35% với PERC, quanh -0,30% với TOPCon, HJT có thể khoảng -0,25%. Dung sai công suất nên là dung sai dương, ví dụ 0 đến +5W, tức không tấm nào thấp hơn nhãn. Ghi ±3% thì tấm “580W” đo được 563W vẫn hợp lệ.

Hai loại bảo hành, đừng gộp làm một

Bảo hành sản phẩm lo lỗi vật liệu và gia công như bong lớp, hỏng hộp đấu nối, khung gỉ, thời hạn ngắn hơn nhiều. Bảo hành hiệu suất tuyến tính cam kết công suất không giảm quá một mức mỗi năm, ví dụ năm đầu không quá 1%, các năm sau không quá 0,4%. Con số thật khác theo hãng và loại cell, phải đọc trong văn bản bảo hành.

Với tấm pin năng lượng mặt trời mang thương hiệu riêng, câu cần hỏi là bảo hành đứng tên ai. Khách cầm phiếu của anh/chị, nên anh/chị cần cam kết tương ứng từ nhà máy, kèm cách xác định lỗi và ai chịu phí tháo lắp. Cam kết 25 năm chỉ có giá trị khi bên cam kết còn đó để đòi.

Kiểm hàng: EL, flash test và phần nhìn bằng mắt

Test EL (phát quang điện) là chụp tấm pin trong phòng tối khi cho dòng điện chạy qua. Cell lành sáng đều, nứt vi mô hiện thành vệt tối mà mắt thường không thấy. Nhà máy làm tốt lưu ảnh EL theo số seri. Vết nứt nào chấp nhận được thì ghi thành văn bản kèm ảnh mẫu.

Flash test đo đặc tính dòng áp dưới đèn mô phỏng nắng, ra Pmax thực của từng tấm. Xin bảng flash theo số seri rồi đối chiếu nhãn: với dung sai dương, không tấm nào được dưới công suất danh định.

Bằng mắt thường, xem kính xước, bọt khí, khung móp, keo viền. Mở hộp đấu nối xem đủ diode, keo bịt kín. Cáp đúng tiết diện, đủ dài cho kiểu lắp dọc hay ngang, đầu nối ghi rõ hãng; đầu nối khác hãng cắm lẫn dù trông giống hệt vẫn có thể gây nóng chảy. Cỡ mẫu kiểm theo lô xem bài AQL là gì.

Nứt cell thường xảy ra trên đường đi

Tấm pin năng lượng mặt trời qua EL ở nhà máy vẫn có thể nứt khi tới công trình: thùng bị đặt nằm rồi chồng đồ lên, xe nâng thúc vào cạnh, dây chằng siết lên mép tấm, người đứng lên mặt kính khi dỡ hàng. Vết nứt ban đầu chưa làm giảm công suất, nhưng qua vài mùa nóng lạnh sẽ lan ra, tạo điểm nóng.

Nên yêu cầu tấm xếp đứng, có góc đệm, pallet chắc, ghi rõ hướng đặt và số tầng được chồng. Hàng về kho, chụp EL lại vài tấm ngẫu nhiên rồi so với ảnh nhà máy, để biết nứt ở khâu nào mà đòi đúng bên.

Chứng nhận IEC và tên thương hiệu trên nhãn

Hai tiêu chuẩn hay được nhắc là IEC 61215 về chất lượng thiết kế, phê duyệt kiểu và IEC 61730 về an toàn, do Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế ban hành; Việt Nam có bộ TCVN 6781 tương ứng với IEC 61215. Chứng chỉ thường cấp cho một nhà sản xuất, một nhà máy và danh sách model cụ thể, nên hãy tra số chứng chỉ trên trang của tổ chức cấp và đối chiếu với lô hàng. Khi in tên thương hiệu của anh/chị lên tấm pin năng lượng mặt trời, hỏi tổ chức chứng nhận xem tên đó có cần bổ sung vào chứng chỉ không.

Thủ tục nhập khẩu có thể thay đổi, nên kiểm tra quy định hiện hành; cách nhập đủ chứng từ có trong bài nhập khẩu chính ngạch. Tấm pin nhỏ gắn trên đèn là chuyện khác, xem bài đèn năng lượng mặt trời.

Một mẹo trước khi chốt nhà cung cấp tấm pin năng lượng mặt trời: xin hồ sơ của một lô đã giao, gồm datasheet, bảo hành, ảnh EL và bảng flash. Bên nào gửi đủ và nhanh thường xử lý lỗi bài bản.

Đặt tấm pin mang tên mình qua Inmax Á Châu

Inmax Á Châu tìm nhà máy tấm pin năng lượng mặt trời có công nghệ cell và chứng chỉ khớp nhu cầu của anh/chị, rồi cùng bên mua chốt datasheet, tiêu chí EL, quy cách đóng gói và giấy tờ bảo hành trước khi sản xuất. Xem nhóm thiết bị năng lượng mặt trời hoặc gửi công suất, số lượng cần đặt để được tư vấn.