Máy chiết rót chất lỏng: chọn cách đong, số vòi, vật liệu và độ chính xác

“Máy này chiết được nước rửa tay khô không, tương ớt có được không?” Người bán nào cũng gật đầu. Tới lúc chạy hàng thật mới thấy hơi cồn bay quanh motor điện, hạt ớt kẹt van, nước rửa chén trào bọt. Không có máy chiết rót nào hợp với mọi thứ. Chuyện chọn máy cho hàng bột, hàng khô đã có trong bài máy đóng gói, bài này chỉ nói về chất lỏng.

Máy chiết rót đong theo mức, theo thể tích hay theo cân

Chiết theo mức rót tới khi chất lỏng chạm một độ cao cố định trong cổ chai. Kiểu trọng lực đặt bồn trên cao cho chảy xuống, rẻ, hợp với nước, giấm, nước mắm. Kiểu chân không hút bớt không khí trong chai cho chất lỏng vào nhanh, hay gặp với chai thủy tinh đựng rượu; chai nứt miệng không giữ được chân không nên máy bỏ qua, coi như lọc luôn chai lỗi. Chai trên kệ nhìn mực đều tăm tắp, nhưng chai nào thân phình hơn thì chứa nhiều hơn một chút.

Chiết theo thể tích đong một lượng cố định mỗi lần. Piston hút vào xi lanh rồi đẩy ra. Bơm bánh răng hợp với dầu; bơm nhu động hợp với lượng nhỏ và hóa chất vì chất lỏng chỉ chạy trong ống mềm. Máy dùng lưu lượng kế khá chính xác, nhưng loại điện từ chỉ đo được chất lỏng dẫn điện; dầu, cồn phải dùng loại đo khối lượng, đắt hơn nhiều.

Chiết theo trọng lượng đặt chai, can lên cân và rót tới khi đủ số gram. Hợp với can 5 lít, 20 lít, với hàng ghi khối lượng tịnh như sơn, keo, mật ong. Chậm hơn, nhưng số trên nhãn khớp số trên cân.

Bọt, hạt, sệt, cồn, hóa chất: mỗi thứ một kiểu khó

Hàng sủi bọt như nước rửa chén, dầu gội rót từ miệng chai xuống thì bọt dâng trước khi đủ lượng. Cách quen là vòi lặn: vòi xuống gần đáy rồi rút lên theo mực chất lỏng. Hàng có hạt như tương ớt, mứt trái cây cần piston cỡ lớn, van xoay hoặc van bi đủ rộng để hạt đi qua không bị nghiền. Hàng sệt như kem, mật ong có khi cần bồn gia nhiệt hoặc cánh khuấy. Hỏi rõ độ nhớt tối đa máy chịu được.

Hàng dễ cháy như cồn, nước rửa tay khô, dung môi không nên đứng cạnh motor và tủ điện thông thường. Hay gặp nhất là máy chạy hoàn toàn bằng khí nén, hoặc thiết bị điện loại phòng nổ, kèm khu rót thông gió tốt. Xưởng chứa chất dễ cháy còn phải theo quy định phòng cháy chữa cháy hiện hành. Hóa chất ăn mòn như nước tẩy gốc clo làm rỗ cả inox, nên phần tiếp xúc thường làm bằng nhựa PP, PVDF.

Chai PET, chai thủy tinh và can không chạy như nhau

Chai PET mỏng dễ móp khi bị kẹp mạnh hoặc rót chân không. Chai dẹt, chai thân cao dễ đổ cần dẫn hướng hai bên. Chai thủy tinh va nhau trên băng tải dễ mẻ, nên cần đoạn đệm và tốc độ vừa phải. Can từ 5 lít trở lên thường đi máy chiết rót theo cân, rót hai tốc độ: nhanh lúc đầu, chậm lúc gần đủ. Cổ chai nhỏ mà sản phẩm đặc thì vòi nhỏ, rót lâu, cả dây chuyền chậm theo. Vì vậy nên chốt chai trước rồi mới chọn máy. Chai làm riêng thì xem thêm bài gia công chai nhựa PET để chốt cổ chai, nắp và độ dày thành.

Số vòi, tốc độ và các máy đứng sau

Thêm vòi thì thêm chai mỗi phút, nhưng không cộng thẳng: máy 4 vòi chưa chắc nhanh gấp đôi máy 2 vòi, vì thời gian đưa chai vào, định vị, chờ hết giọt vẫn vậy. Hỏi tốc độ thì luôn hỏi kèm cỡ chai và loại sản phẩm.

Sau máy chiết rót là máy đóng nắp, máy dán nhãn, máy in date, và dây chuyền chỉ nhanh bằng khâu chậm nhất. Nắp bơm, nắp vòi xịt cần bộ cấp nắp riêng, hay là chỗ nghẽn. Người làm nghề thường chọn máy phía sau nhanh hơn máy chiết một chút để chai không dồn ứ. Mua máy từ nhiều nơi thì hỏi chiều cao băng tải và tín hiệu dừng giữa các máy có khớp nhau không.

Sai số và nhỏ giọt: hai lỗi nhỏ gây phiền lớn

Đừng hỏi sai số chung chung. Rót 20 đến 30 chai liên tiếp bằng sản phẩm thật, cân từng chai trừ bì, làm lại khi bồn gần cạn. Chiết trọng lực hay lệch khi mực bồn hạ; piston lệch khi có bọt khí trong xi lanh; bơm lệch khi độ nhớt đổi giữa sáng và trưa. Lượng thực tế còn phải khớp con số trên nhãn theo quy định đo lường hàng đóng gói sẵn, nên cần biết máy hay lệch về phía nào.

Giọt dính cổ chai làm ren bẩn, lâu ngày sinh mốc, nhãn không bám, mực in date nhòe, công nhân phải lau từng chai. Hỏi máy có vòi đóng cắt ở đầu, chế độ hút ngược sau khi rót, khay hứng lúc chuyển chai không.

Inox 304 hay 316L, gioăng gì, rửa thế nào

Đa số máy chiết rót cho thực phẩm, mỹ phẩm dùng inox 304. Inox 316L chịu muối và axit nhẹ tốt hơn, hợp với nước mắm, nước tương, giấm. Hỏi rõ bồn, ống, piston, vòi làm bằng gì; mặt trong nên đánh bóng và mối hàn trơn. Gioăng hay bị quên: silicone, EPDM, FKM mỗi loại chịu một nhóm chất khác nhau, gioăng EPDM gặp dầu ăn sẽ trương và rò sau ít tuần.

Máy nhỏ thường tháo vòi, piston ra rửa tay. Dây chuyền lớn có thể làm CIP, tức cho nước nóng, dung dịch kiềm, axit chạy tuần hoàn qua đường ống mà không tháo máy. Rửa không kỹ khi đổi sản phẩm thì mẻ sau ám mùi mẻ trước.

Máy chiết rót bán tự động hay tự động

Bán tự động cần người đặt chai, đạp bàn đạp rồi lấy chai ra. Giá mềm, đổi chai nhanh, hợp với xưởng nhiều mã hàng, mỗi mã vài trăm tới vài nghìn chai một đợt. Tự động có băng tải, cảm biến, chạy liền máy đóng nắp; đáng tiền khi vài mã hàng chạy đều mỗi ngày. Sản lượng còn ít thì thuê nhà máy có sẵn dây chuyền, như trường hợp gia công nước giặt.

Một câu nên tự hỏi trước khi đặt cọc: chai, nắp, nhãn đã chốt hết chưa? Bao bì còn đổi thì máy mua hôm nay có thể không hợp với chai tháng sau.

Inmax Á Châu hỗ trợ được gì

Qua các nhà cung cấp máy trong mạng lưới đối tác, Inmax Á Châu cùng anh/chị lập bảng thông số chất lỏng, chai, nắp, sản lượng để các bên báo giá trên cùng một mặt bằng, rồi hẹn chạy thử bằng sản phẩm thật. Các dòng máy chiết rót, đóng chai có ở trang máy công nghiệp và dân dụng. Anh/chị có thể gửi mẫu chai và mô tả sản phẩm để bắt đầu.