Gia công phụ tùng ô tô: chọn nhóm hàng, đời xe và vật liệu trước khi đặt

Nhiều đơn gia công phụ tùng ô tô bắt đầu bằng một chiếc thảm sàn khách mang tới, kèm câu: “Làm giống y cái này, cho em hai nghìn bộ.” Nghe thì gọn, nhưng hỏi thêm vài câu là thấy vướng. Mẫu này của đời xe nào, bản số sàn hay số tự động, trước hay sau đợt hãng nâng cấp? Lệch một đời xe là cả lô có thể không lắp vừa. Bài này đi lần lượt từng chỗ cần rõ.

Hàng chính hãng, hàng thay thế và phụ kiện là ba chuyện khác nhau

Ngoài chợ hay gọi chung là “đồ xe”, nhưng làm việc với nhà máy thì nên tách ba nhóm.

Phụ tùng lắp ráp chính hãng (OE) là chi tiết đi theo xe ngay từ dây chuyền lắp ráp, do nhà cung cấp được hãng xe duyệt sản xuất theo bản vẽ của hãng. Vào được chuỗi này thường mất nhiều năm đánh giá. Phụ tùng thay thế (aftermarket) là hàng dùng để thay khi chi tiết cũ hỏng hay mòn, bán qua gara và cửa hàng phụ tùng, không mang thương hiệu hãng xe. Phụ kiện, đồ trang trí là thứ chủ xe mua thêm cho tiện hoặc cho đẹp: thảm, ốp, giá nóc, bọc vô lăng.

Ba nhóm này khác nhau về kỹ thuật, giấy tờ lẫn cách bán, nên báo giá không so ngang được.

Doanh nghiệp nhỏ thường gia công phụ tùng ô tô ở nhóm nào

Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, phần lớn đơn rơi vào nhóm phụ kiện: thảm sàn, thảm cốp, ốp trang trí, giá nóc, khay và túi treo lưng ghế, tấm che nắng. Một số nơi làm thêm vài chi tiết thay thế ít rủi ro như nắp nhựa, kẹp, tấm lót, gioăng cao su cho các dòng xe phổ biến.

Nhóm này không cần hãng xe phê duyệt, số lượng đặt vừa phải, chọn đúng dòng xe bán chạy thì hàng quay vòng nhanh. Đổi lại, cạnh tranh giá rất gắt. Muốn giữ khách thì phải thắng ở độ vừa khít và chất liệu, rẻ hơn vài nghìn đồng thì ai cũng làm được.

Đời xe, bản vẽ và chuyện lắp thử trên xe thật

Cùng một tên xe nhưng mỗi đời, thậm chí mỗi lần nâng cấp nhẹ, hãng có thể đổi hình sàn, vị trí lỗ bắt vít hay đường cong táp lô. Yêu cầu gửi xưởng nên ghi đủ hãng, dòng xe, năm sản xuất, phiên bản, và tay lái thuận hay nghịch nếu làm hàng đi nước ngoài.

Có bản vẽ 2D hoặc file 3D thì tốt. Không có thì xưởng thường phải quét 3D hoặc lấy dưỡng trực tiếp trên xe. Chỗ lắp ghép như lỗ bắt vít, ngàm kẹp, mép chạm vào nhựa zin thì ghi sai số cụ thể, chỗ chỉ để trang trí có thể nới hơn. Bài gia công ép nhựa có nói thêm về khuôn và độ co của nhựa.

Lời khuyên thực tế nhất khi gia công phụ tùng ô tô: đừng duyệt mẫu chỉ bằng thước đo trên bàn. Đem mẫu lắp thử trên xe thật, đúng đời, tốt nhất là hai ba chiếc khác nhau. Không ít lô thảm đo trên giấy thì chuẩn, lên xe lại cấn ray ghế hoặc vênh ở hốc chân ga.

Vật liệu phải chịu được nắng, nhiệt và không bốc mùi

Xe đỗ ngoài trời giữa trưa hè, trong cabin nóng hơn bên ngoài rất nhiều. Nhựa, cao su hay keo dán chọn không kỹ sẽ cong vênh, bạc màu, gãy chân ngàm sau vài tháng. Đồ lắp bên ngoài như ốp gương, giá nóc còn chịu thêm tia UV, mưa và nước rửa xe.

Chuyện hay bị quên là mùi. Thảm hoặc ốp nội thất làm từ nhựa tái chế kém có thể bốc mùi hắc khi trời nắng, khách khó chịu là trả hàng. Lúc duyệt mẫu, cứ để mẫu trong xe đóng kín cửa vài buổi trưa rồi tự ngửi, tự xem có biến dạng không. Cách này không thay được thử nghiệm phòng lab, nhưng lọc bớt khá nhiều lựa chọn kém. Trong đơn gia công phụ tùng ô tô, nên ghi rõ loại vật liệu và hỏi xưởng thông số chịu nhiệt, chống UV.

Hàng liên quan an toàn: hỏi kỹ trước khi nhận làm

Một số linh kiện dính tới an toàn như đèn, kính, gương, lốp, má phanh, dây đai có thể thuộc diện phải kiểm tra, chứng nhận hoặc công bố hợp quy riêng trước khi bán hay nhập khẩu. Danh mục và thủ tục có thể thay đổi, nên trước khi nhận một đơn gia công phụ tùng ô tô thuộc nhóm này, anh/chị cần kiểm tra quy định hiện hành với cơ quan đăng kiểm hoặc đơn vị tư vấn chuyên ngành.

Phụ kiện thông thường cũng có chuyện an toàn khi dùng. Thảm sàn không được trượt về phía bàn đạp, giá nóc phải ghi rõ tải trọng tối đa, ốp nội thất không được che chỗ bung túi khí. Khiếu nại nặng thường đến từ những chỗ này.

IATF 16949 có cần không?

Nhà cung cấp trực tiếp cho hãng xe thường vận hành theo hệ thống quản lý chất lượng IATF 16949, bộ yêu cầu riêng cho ngành ô tô, xây trên nền ISO 9001. Thông tin về tiêu chuẩn này có trên trang của IATF.

Làm phụ kiện bán lẻ thì không nhất thiết phải tìm xưởng có chứng nhận này. Có điều, xưởng từng làm trong chuỗi cung ứng ô tô thường quản lý bản vẽ, ghi chép lô và kiểm nguyên liệu bài bản hơn hẳn. Với đơn gia công phụ tùng ô tô cần lắp khít, đó là điểm cộng đáng tính. Cách đánh giá một xưởng mới có trong bài chọn xưởng gia công.

Mã sản phẩm theo đời xe để khỏi giao nhầm

Đây là chỗ mất tiền âm thầm nhất trong gia công phụ tùng ô tô. Danh mục có vài chục dòng xe, mỗi dòng ba bốn đời, dán nhầm tem là hàng bị trả về, tốn vận chuyển hai chiều, mất luôn khách. Nên đặt quy tắc mã sản phẩm chứa dòng xe, năm và phiên bản ngay từ đầu, in mã trên tem thùng, tem sản phẩm, được thì dập chìm luôn lên chi tiết.

Bao bì cũng cần tính trước: thảm cuộn hay gấp, ốp có cần màng chống xước không. Kèm tờ hướng dẫn lắp có hình, khách tự lắp được thì đổi trả giảm thấy rõ.

Nếu chỉ được làm một việc trước khi chạy hàng loạt, hãy lắp thử mẫu trên xe thật. Vài tiếng mượn xe rẻ hơn hẳn một lô không lắp vừa.

Muốn làm thử một dòng phụ kiện xe?

Với đơn gia công phụ tùng ô tô, Inmax Á Châu kết nối doanh nghiệp với nhà máy phù hợp trong mạng lưới đối tác, theo dõi làm mẫu, lắp thử, sản xuất và kiểm hàng theo lô, kể cả bao bì mang thương hiệu riêng. Anh/chị có thể xem trang ô tô và phụ kiện, hoặc gửi ảnh mẫu kèm đời xe cần làm để được tư vấn.