Gia công giày: phom, đế, MOQ theo size và cách kiểm hàng trước khi nhận

Một chủ shop từng kể: đôi mẫu đi rất êm, chụp ảnh đẹp, vậy mà lô hàng đầu về được hai tuần thì khách đổi trả liên tục vì size 39 chật như size 38. Lỗi không nằm ở đường may hay chất da, mà ở cái phom. Gia công giày khác may áo ở chỗ đó: áo hơi rộng khách vẫn mặc, giày lệch nửa size là cấn chân ngay. Dưới đây là những điều nên hỏi xưởng, đi lần lượt từ phom, mũ, đế tới thử mẫu và kiểm hàng.

Mỗi loại giày một kiểu xưởng

Câu đầu tiên nên hỏi một xưởng gia công giày là họ quen làm loại nào. Sneaker, giày da, sandal, dép, giày bảo hộ cùng là "giày dép", nhưng máy móc, tay nghề và vật tư khác nhau khá xa. Xưởng giày da cần thợ gò, thợ may da lành nghề. Xưởng dép mạnh về cắt dập và ép đế. Giày bảo hộ còn cần mũi chống va đập, đế chống đâm xuyên và chứng nhận theo tiêu chuẩn an toàn.

Một xưởng chuyên dép ép đúc sẽ khó làm ra đôi giày tây khâu đế đẹp, dù bảng hiệu vẫn ghi "sản xuất giày dép". Trước khi gửi bản vẽ, xin xem vài đôi họ đang làm, loại gần giống thứ mình cần.

Phom giày quyết định đôi giày có vừa chân hay không

Phom (thợ hay gọi là last) là khối hình bàn chân bằng nhựa hoặc gỗ, mũ giày được gò lên đó trước khi gắn đế. Độ dài, độ rộng ngang bàn, độ cao mu, dáng mũi đều do phom quyết định. Size trên hộp chỉ là con số, phom mới là thứ khách cảm nhận khi xỏ chân. Nhiều người lần đầu gia công giày mải chọn kiểu, chọn màu mà quên hỏi chuyện này.

Xưởng thường có sẵn một bộ phom cho các dáng phổ biến. Dùng phom có sẵn thì nhanh, ít tốn, hợp với lô đầu. Phom riêng phải đặt làm đủ các size trong dải, mất thêm tiền và thời gian, chỉ đáng khi thương hiệu đã rõ dáng chủ lực. Dù chọn cách nào, nên hỏi phom đó trước đây làm cho thị trường nào. Phom làm cho khách châu Âu thường thon và dài, trong khi nhiều người Việt bàn chân bè, mu cao, đi vào sẽ thấy bó.

Mũ giày: da thật, da PU hay vải

Mũ giày (upper) là toàn bộ phần phía trên đế, quyết định phần lớn cảm giác cầm lên và giá thành. Da thật bền, càng đi càng ôm chân, nhưng giá cao, mỗi tấm da có sẹo, vân không đều nên hao hụt khi cắt lớn. Da PU rẻ, đồng đều, dễ làm màu, đổi lại kém thoáng và loại kém dễ bong tróc. Vải như canvas, lưới dệt (mesh, knit) nhẹ, thoáng, hợp với sneaker và giày thể thao.

Duyệt chất liệu thì đừng chỉ nhìn mẩu vụn trên bảng màu. Xin một tấm đủ lớn, gập thử, cào nhẹ bằng móng tay. Da PU kém thường lộ ngay ở nếp gập mũi giày. Với da thật, hỏi rõ da lớp một hay lớp hai.

Đế giày và ba cách gắn đế

Đế ngoài hay gặp ba loại vật liệu. Cao su bám đường tốt, bền, nhưng nặng. EVA nhẹ, êm, rẻ, phổ biến ở dép và đế giữa giày thể thao, nhưng làm đế ngoài thì mòn nhanh, lâu ngày dễ xẹp. PU nằm giữa hai loại trên, hay gặp ở giày da và giày bảo hộ.

Cách gắn đế cũng quyết định độ bền. Dán keo phổ biến nhất, nhanh và rẻ, chất lượng nằm ở khâu làm sạch, quét keo, sấy và ép. May đế bền, sửa được, hay gặp ở giày da tốt nhưng tốn công. Ép đúc là bơm vật liệu đế vào khuôn ôm sẵn mũ giày, hai phần liền một khối, ít lo bong, hợp giày bảo hộ, dép, ủng. Khi so báo giá gia công giày giữa các xưởng, nhớ hỏi cùng một cách gắn đế, không thì đang so hai đôi giày khác nhau.

MOQ gia công giày tính theo màu và size run

Số lượng tối thiểu ở ngành giày thường tính theo từng mẫu, từng màu, rồi chia ra theo dải size (size run). Ví dụ mỗi màu phải đạt một số đôi tối thiểu, chia đủ các size từ 36 tới 40. Chia đều thì dễ tính, nhưng size giữa thường bán chạy hơn hẳn hai đầu dải. Nên chia theo số liệu bán hàng của mình, kẻo cuối mùa ôm một đống size 36 và 40.

Khoản dễ bị bất ngờ nhất là khuôn đế. Đế ép khuôn cần khuôn cho từng size, dải size càng rộng càng nhiều khuôn. Đế mới hoàn toàn có thể khiến tiền khuôn lớn hơn cả tiền công lô đầu. Cách đỡ tốn là dùng đế có sẵn của xưởng hoặc nhà cung cấp đế, chỉ đổi màu, còn logo đặt ở lót giày hoặc lưỡi gà. Cách thương lượng có trong bài MOQ là gì.

Thử mẫu: đi thật, đi nhiều ngày

Giày mẫu xỏ vào đi trong nhà năm phút thì đôi nào cũng ổn. Vấn đề chỉ lộ ra sau vài ngày đi thật: gót cọ chân, mũi bó, lót trượt. Trong gia công giày, nên đưa mẫu cho vài người có cỡ chân khác nhau đi ít nhất một tuần, ghi lại chỗ đau, chỗ rộng rồi mới duyệt.

Song song, thử ba thứ mắt không thấy. Độ bám keo: lấy một chiếc mẫu phụ, bóc thử mép đế ở mũi và gót. Độ gãy gập: gập mũi giày qua lại nhiều lần xem mũ có nứt, đế có rạn không. Mùi keo: mở hộp mà mùi dung môi còn nồng là keo chưa khô hẳn hoặc keo rẻ, khách sẽ khó chịu ngay.

Kiểm hàng gia công giày trước khi nhận lô

Ngành giày có những lỗi rất riêng. Hay gặp nhất là đôi lệch: chiếc trái size 39, chiếc phải size 40, hoặc hai chiếc cùng một bên trong một hộp. Cách kiểm là xem tem size trong lưỡi gà, úp hai đế vào nhau, đối chiếu nhãn hộp. Kế đến là keo tràn dọc mép đế. Rồi tới đường may: mũi chỉ có đều không, có bỏ mũi, chỉ thừa không.

Giày da đi đường biển thì hỏi thêm xưởng có cho gói hút ẩm trước khi đóng thùng không, vì giày mốc trong container là chuyện có thật. Muốn kiểm lô vài nghìn đôi mà vẫn có căn cứ nhận hay trả hàng, anh/chị có thể dùng cách lấy mẫu trong bài AQL là gì, và ghi rõ các lỗi trên là lỗi nặng ngay trong hợp đồng.

Cần người theo đơn từ mẫu đầu tới lô hàng

Inmax Á Châu kết nối thương hiệu với xưởng gia công giày phù hợp trong mạng lưới đối tác, tùy anh/chị làm sneaker, giày da hay dép, rồi theo dõi các vòng mẫu, tiến độ và kiểm hàng theo lô. Làm cả quần áo thì xem thêm bài gia công may mặc. Anh/chị có thể xem nhóm hàng ở trang may mặc, da giày hoặc gửi mẫu giày đang có để được tư vấn.